مجله کافه دارو, مکمل های ورزشی

رژیم گیاه خواری(وجترین)

بررسی مختصر رژیم گیاه خواری(وجترین) و تفاوت آن با رژیم وگن (Vegan vs Vegetarian)

حتما همه شما بارها مطالبی در خصوص رژیم های غذایی وجترین و وگن را شنیده اید، و در بسیاری از مواقع همه ما این دو عبارت را یکی دانسته و حتی به جای هم استفاده می کنیم. در این مقاله می خواهیم به بررسی کلی رژیم گیاهخواری و تفاوت های موجود بین این دو رژیم غذایی بپردازیم.
رژیم گیاه خواری از زمان های بسیار قدیم وجود داشته و حتی برخی شواهد تاریخی نشان دهنده وجود این نوع رژیم در ۷۰۰ سال قبل از میلاد مسیح دارند.

انواع بسیار زیادی از این رژیم وجود دارد و افراد مختلف به دلایل زیادی من جمله سلامتی، دلایل اخلاقی، دلایل مذهبی و حتی به منظور حفاظت از محیط زیست از این رژیم پیروی می کنند.

  رژیم وگن نیز یک رژیم غذایی است که در سال‌های اخیر رواج پیدا کرده است.

 

رژیم گیاهخواری چیست؟

 بر اساس تعریف های موجود یک گیاهخوار به کسی گفته می‌شود که به صورت روزانه هیچگونه گوشت، ماهی، محصولات دریایی و به طور کلی هر ماده‌ای که از طریق کشتار حیوانات تولید شده باشد را مصرف نمیکند.

رژیم های گیاهخواری شامل سطوح متفاوتی از میوه ها سبزیجات مغزیجات خشکبار و دانه های گیاهی هستند که در برخی از آنها حتی تخم مرغ و گاهاً حتی لبنیات نیز اجازه مصرف دارد.

رایج­ترین نوع از این واژه ها شامل موارد زیر هستند:

 

  • رژیم گیاهخواری بدون لبنیات و تخم مرغ(Lacto-ovo vegetarians):
  • در این رژیم فرد علاوه بر نخوردن گوشت، حتی از خوردن لبنیات و تخم مرغ نیز دوری می کند.
  • رژیم گیاهخواری بدون تخم مرغ(Lacto vegetarians):
  • در این رژیم فرد علاوه بر نخوردن گوشت، از خوردن تخم مرغ نیز دوری می کند ولی مصرف لبنبات در این رژیم آزاد است.
  • رژیم گیاهخواری بدون لبنیات(Ovo vegetarians):
  • در این رژیم فرد علاوه بر نخوردن گوشت، از خوردن لبنیات نیز دوری می کند ولی مصرف تخم مرغ  در این رژیم آزاد است.
  • رژیم وگن(Vegans):
  • در این رژیم فرد به طور کامل از خوردن تمامی محصولات مشتق شده از حیوانات (شامل لبنیات و تخم مرغ ) دوری می کند.

 

پس همانطور که دیده می شود رژیم وگن نوع سخت تری از رژیم گیاهخواری است، و به طور کلی به رژیمی اطلاق می شود که در آن فرد سعی می کند از خوردن هر ماده ای که برای تولید آن از حیوانات بهره برده شده است دوری کند که این موارد شامل غذاهای فرآوری شده نیز می شود.

بنابراین در رژیم وگن علاوه بر ممنون بودن مصرف گوشت، لبنیات، تخم مرغ و مشتقات آن ها، خوردن موادی مانند عسل، ژله و .. نیز ممنوع است.

 

نکات تغذیه ای برای افراد با رژیم گیاهخواری و وگن:

به طور کلی این دو رژیم فواید بسیاری برای سلامتی دارند، باعث کاهش کلسترول خون، کاهش چربی ذخیره شده در بدن، و سلامت سیستم  قلبی عروقی می شود.

اما در برخی موارد افراد پیروی کنند از این رژیم دچار کمبود برخی مواد مانند: کلسیم، آهن، روی و ویتامین دی می شوند. همچنین پیروی از این رژیم می تواند باعث کمبود ویتامین گروه B و امگا سه در بدن گردد. که همه این موراد می تواند برای سلامتی فرد مضر باشد. افراد باید حتما توجه ویژه ای به دریافت این مواد در رژیم خود از منابع جایگزین داشته باشند.

 

رژیم گیاهخواری و عملکرد ورزشی:

حال بحثی که مطرح است این است که آیا ورزشکاران حرفه ای و افرادی که دارای سطوح بالای فعالیت بدنی هستند می‌توانند از این رژیم پیروی نمایند یا خیر؟

 

 در پاسخ باید بگوییم انجام فعالیت‌های ورزشی نیازمند دریافت سطوح بالایی از انرژی است. برای رسیدن به بهترین عملکرد باید مقادیر بالایی از پروتئین را مصرف نمایند. برای مثال همانطور که بارها گفته شده است یک ورزشکاری که در رشته های قدرتی مانند وزنه برداری یا پرورش اندام فعالیت می کند باید روزانه ۱ الی ۲ گرم به ازای هر کیلوگرم از وزن بدن خود پروتئین دریافت نماید که قطعاً دریافت این مقدار پروتئین از طریق منابع گیاهی بسیار مشکل و سخت خواهد بود.  همچنین قطعاً بدن یک ورزشکار به مقادیر بیشتری از آهن، کسیم و ویتامین های گروه B نسبت به یک فرد عادی نیازمند است، همچنین از آنجا که این ورزشکاران از مصرف مکمل های پروتئینی با منشاء حیوانی نیز دوری می کنند باعث می شود کار برای آنها سخت تر گردد.

 در نهایت می توان گفت یک ورزشکار با میزان بالای فعالیت در روز  شاید به سختی بتواند با پیروی از این رژیم نیاز های بدنی خود را تأمین نماید اما باید این نکته را در ذهن داشت که این امر  غیر ممکن نیز، نیست.  برای مثال این ورزشکاران می توانند از مکمل های ویتامین ای گوناگون برای تأمین نیازهای بدن خود به ویتامین ها و مواد معدنی استفاده نمایید همچنین می توانند مکمل های پروتئینی که با منشاء گیاهی که به طور ویژه برای همین دسته از ورزشکاران طراحی شده اند استفاده نمایند تا بتوانند تمامی نیازهای بدن خود را برطرف نموده و در بالاترین سطوح تمرینات ورزشی خود را اجرا نمایند.  به عنوان نکته پایانی باید اشاره کنیم ورزشکارانی که از این رژیم در حین تمرینات خود پیروی می کنند باید دقت بسیار بیشتری را بر روی تغذیه خود داشته باشند و سعی نمایند تمامی نیاز های بدنی خود را از طریق منابع جایگزین تأمین نماید.

پیروی از رژیم گیاهخواری چیزی فراتر از پیروی از یک رژیم خاص است، و انگیزه غالب افراد پیروی کننده از این رژیم نیز چیزی فراتر از تغییر سبک تغذیه است و معمولاً انگیزه افراد برای پیروی از چنین رژیمی احترام به حقوق حیوانات، بهبود وضعیت محیط زیست و غیره است و حتی برخی از این افراد از استفاده از تمامی محصولات مشتق شده از حیوانات مانند لباس های چرمی یا ابریشمی نیز دوری می کنند. همچنین این افراد مخالف برگزاری مسابقات اسب دوانی، استفاده از حیوانات در سیرک و موارد مشابه هستند.
اعتقاد این افراد بر عدم برتری انسان به سایر موجودات و الزام انسان ها به حفظ و احترام حقوق سایر حیوانات و عدم بهره کشی از آن ها و تلاش برای حفظ محیط زیست، اعتقادی ارزشمند و قابل ستایش است.

 

گرد آوری و ترجمه: دکتر اسماعیل مظفری پور – کارشناس تغذیه، آسیب شناسی ورزشی و حرکات اصلاحی

 

برخی منابع مورد استفاده:

Craig WJ, Mangels AR; American Dietetic Association. Position of the American Dietetic Association: vegetarian diets. J Am Diet Assoc. 2009 Jul;109(7):1266-82

Gibson RS, Heath AL, Szymlek-Gay EA. Is iron and zinc nutrition a concern for vegetarian infants and young children in industrialized countries? Am J Clin Nutr. 2014 Jul;100 Suppl 1:459S-68S

Piccoli GB, Clari R, Vigotti FN, Leone F, Attini R, Cabiddu G, Mauro G, Castelluccia N, Colombi N, Capizzi I, Pani A, Todros T, Avagnina P. Vegan-vegetarian diets in pregnancy: danger or panacea? A systematic narrative review. BJOG. 2015 Apr;122(5):623-33.

Craddock, Joel, Yasmine Probst, and Gregory E. Peoples. “Vegetarian nutrition-Comparing physical performance of omnivorous and vegetarian athletes.” (2016): 19.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *