رژیم کتوژنیک, مجله کافه دارو, مکمل های ورزشی

رژیم کتوژنیک (ketogenic diet)

ابتدا معرفی رژیم کتوژنیک:

 

واژه کتو از فرآیند کتوزیس که از نام کتون ها که مولکول های کوچکی در بدن هستند، گرفته شده است. کتون ها سوخت جایگزین بدن هستند و از چربی های خورده شده ما تولید می شوند و  زمانی می توانند استفاده شوند که قند خون کاهش یافته باشد. کتون ها زمانی تولید می شوند که فرد مقدار بسیار کمی کربوهیدارت و مقدار متوسط از پروتیٔین را در رژیم خود دریافت نماید. تحت این شرایط چربی های موجود در بدن و چربی های دریافتی در کبد به کتون تبدیل و وارد جریان خون می شوند و توسط ارگان های مختلف مخصوصاً مغز مصرف می شوند. زمانی که بدن ما در معرض یک رژیم کتوژنیک (رژیمی که در آن کربو هیدرات دریافتی به شدت محدود شده و میزان چربی دریافتی افزایش می یابد و پروتئین نیز به مقدار متوسط مصرف می شود) قرار می گیرد سوخت مصرفی آن از گلوکز به جربی (کتون) تغییر پیدا کرده و میزان انسولین خون نیز کاهش می یابد و این باعث می شود استفاده از ذخایر چربی در بدن افزایش یافته و چربی های اضافی بیشتر از قبل مصرف شوند.

 

انواع مختلفی از رژیم های کتوژنیک وجود دارد با در صدهای مختلف که در زیر برخی از آن ها اشاره می شوند:

 

رزیم کتوژنیک استاندارد: (Standard ketogenic diet)

این رژیم شامل ۷۰ درصد چربی، ۲۰ درصد پروتئین و تنها ۱۰ درصد کربوهیدارت است.

 

رژیم کتوژنیک چرخشی: (Cyclical ketogenic diet )

دراین رژیم میزان درصد استفاده از درشت مغذی ها به صورت چرخشی تغییر می کند. برای مثال بعد از ۵ روز استفاده از رژیم کتوژنیک با ۷۰ درصد چربی و ۱۰ درصد کربو برای دو روز میزان کربو به مقادیر بالاتری افزایش می یاید.

 

رژیم کتوژنیک با درصد پروتئین بالا: (High protein ketogenic diet)

در این رژیم که بسیار به رژیم کتو استاندارد است و تنها شامل مقدار بیشتری پروتئین می باشد. 

 

فواید رژیم کتوژنیک:
  • کاهش وزن: کاهش وزن بیشتر نسبت به رژیم های کم چربی که با احساس گرسنگی کمتری هم همراه است.
  • کاهش خطر بیماری های قلبی: این رژیم با اصلاح پروفایل چربی های بدنی و خونی، فشار خون و قند خون می تواند از بروز بیماری های قلبی عروقی پیشگری نماید.
  • کمک به بهبود برخی سرطان ها و دیابت: برخی مطالعات از اثر بخشی این رژیم در بهبود و کاهش علائم این دو بیماری حکایت دارند.
  • بیماری آلزایمر و پارکینسون: این رژیم باعث کاهش علائم این دو بیماری شده و از پیشرفت آن ها جلوگیری مینماید.
  • صدمات مغزی: برخی تحقیقات نشان داده اند در افراد دارای مشکلات و صدمات مغزی استفاده از این رژیم می تواند باعث بهبود سریعتر و بهتر آن ها گردد.
  •  
عوارض احتمالی  رژیم کتوژنیک:

اغلب رژیم های استفاده شده مخصوصاً در روز های اول دارای برخی اثرات هستند و در رژیم کتوژنیک نیز این رخداد ها عموماً به دلیل جریان کتون ها اتفاق می افتد برخی از آن ها شامل موارد زیر می شوند:

  • شایع ترین علائم یبوست، حالت تهوع  و بوی بد دهان.
  • عوارض دیگر شامل: سطح انرژی پایین و کاهش عملکرد ذهنی، مشکلات در خواب، مشکلات گوارشی، کاهش عملکرد در فعالیت های تمرینی.
  • ایجاد سنگ کلیه در طولانی مدت.
  • کمبود ریز مغذی ها.

 

به منظور کاهش عوارض احتمالی این رژیم توصیه می شود افرادی که اقدام به گرفتن این رژیم می کنند حتماً به همراه آن یک مکمل ویتامینی و مکمل های مواد معدنی مانند کلسسیم روی و آهن را مصرف نمایند.

 

گرد آوری و ترجمه: دکتر اسماعیل مظفری پور – کارشناس تغذیه، آسیب شناسی ورزشی و حرکات اصلاحی

 

برخی منابع مورد استفاده:

Prins ML, Matsumoto JH. The collective therapeutic potential of cerebral ketone metabolism in traumatic brain injury. J Lipid Res. 2014 Dec;55(12):2450-7

Kosinski C, Jornayvaz FR. Effects of Ketogenic Diets on Cardiovascular Risk Factors: Evidence from Animal and Human Studies. Nutrients. ۲۰۱۷;۹(۵):۵۱۷. Published 2017 May 19. doi:10.3390/nu9050517

Shilpa J, Mohan V. Ketogenic diets: Boon or bane?. Indian J Med Res. ۲۰۱۸;۱۴۸(۳):۲۵۱-۲۵۳. doi:10.4103/ijmr.IJMR_1666_18

Weber DD, Aminazdeh-Gohari S, Kofler B. Ketogenic diet in cancer therapy. Aging (Albany NY). ۲۰۱۸;۱۰(۲):۱۶۴-۱۶۵. doi:10.18632/aging.101382

Westman EC, Tondt J, Maguire E, Yancy WS Jr. Implementing a low-carbohydrate, ketogenic diet to manage type 2 diabetes mellitus. Paoli A. Ketogenic diet for obesity: friend or foe?. Int J Environ Res Public Health. ۲۰۱۴;۱۱(۲):۲۰۹۲-۲۱۰۷. Published 2014 Feb 19. doi:10.3390/ijerph110202092

 

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *